Het arbeidsrecht verandert doorlopend en als ondernemer / werkgever is het van belang dat je tijdig inspeelt op de veranderingen. De Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden gaat op 1 augustus 2022 in en brengt diverse aanpassingen in het arbeidsrecht aan.
Door deze wetswijziging krijgen werknemers (nog) meer bescherming in arbeidsvoorwaarden.
De belangrijkste wijzigingen zijn:
- Er geldt geen terugbetalingsplicht bij verplichte scholing;
- Er moeten goede redenen zijn voor een verbod op nevenactiviteiten;
- Er moet (bij oproepkrachten) een meer voorspelbaar werkpatroon worden gecreëerd;
- De informatieplicht van de werkgever wordt uitgebreid.
- Geen terugbetalingsverplichting bij verplichte scholing
Het komt voor dat werknemers verplicht zijn om opleidingen te volgen om het werk waarvoor ze zijn aangenomen te kunnen blijven verrichten. Een voorbeeld hiervan is een cursus/training die de werknemer moet volgen om met een nieuw systeem, welke wordt ingevoerd in de organisatie, te kunnen werken. Je kunt ook denken aan verplichte cursussen voor specifieke beroepsgroepen zoals de zorg of de advocatuur.
Werkgevers nemen nogal eens een studiekostenbeding in de arbeidsovereenkomst op. Hiermee wordt voorkomen dat de werkgever de opleidingskosten moet dragen van een werknemer die kort na afronding van de opleiding vertrekt.
Het studiekostenbeding niet meer geldig voor opleidingen die wettelijk of via de CAO verplicht zijn gesteld. Deze opleidingen moeten vanaf 1 augustus 2022 altijd kosteloos worden aangeboden door de werkgever. Ook moet de opleiding zoveel mogelijk tijdens werktijd worden gevolgd. De tijd die de werknemer aan de opleiding besteedt, wordt beschouwd als arbeidstijd.
Voor studies, cursussen en opleidingen die niet verplicht zijn, blijft een studiekostenbeding mogelijk.
- Geen verbod op nevenwerkzaamhedenbeding zonder goede reden
Met een nevenwerkzaamhedenbeding kunnen werknemers worden verboden om tijdens het dienstverband elders te werken.
Vanaf 1 augustus 2022 moet een werkgever voor een verbod op nevenwerkzaamheden een objectieve rechtvaardiging hebben. Voorbeelden van een dergelijk goede reden zijn:
- De vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie;
- Het vermijden van belangenconflicten;
- Het naleven van de Arbeidstijdenwetgeving.
Er zijn ook andere rechtvaardigingsgronden mogelijk. Beoordeeld moet worden of het belang van de werkgever dusdanig is dat het belang van de werknemer om elders te kunnen werken daarvoor moet wijken. Als dat niet het geval is, dan is het verbod op nevenwerkzaamheden nietig.
- Voorspelbaarheid van het werkpatroon
Er wordt meer rechtsbescherming en rechtszekerheid geboden aan werknemers met (een vorm van) onvoorspelbare arbeid. Daarvan is sprake als een groot deel van de arbeidstijd vooraf niet bekend is bij de werknemer. In dat geval dient u als werkgever de werknemers te vertellen op welke momenten zij kunnen worden verplicht om te werken.
Vanaf 1 augustus mag een werknemer arbeid buiten de referentiedagen en -uren altijd weigeren. Ook mag de werknemer arbeid weigeren als het verzoek (te) kort voorafgaand aan de arbeid is gedaan. In de meeste gevallen geldt dat een verzoek ten minste vier dagen van tevoren moet zijn gedaan. In de praktijk kan het opnemen van een ruime referentieperiode waarschijnlijk uitkomst bieden.
Als de tijdstippen waarop arbeid moet worden verricht wel voorspelbaar zijn, moet u als werkgever uw werknemers informeren over de duur van de normale arbeidstijd en over de regels met betrekking tot overwerk en overwerkvergoedingen.
Werknemers met een onvoorspelbaar werkpatroon kunnen binnenkort een verzoek indienen voor arbeid met meer voorspelbare en zekere tijden. Een vereiste hiervoor is dat de werknemer minimaal 26 weken in dienst is. Bovendien moet dergelijke arbeid wel beschikbaar zijn bij de werkgever.
Als werkgever bent u niet verplicht in te stemmen met het verzoek tot een zekerder werkpatroon. Een dergelijk verzoek kan echter enkel schriftelijk en gemotiveerd worden afgewezen, binnen één (of drie maanden, bij kleine werkgevers) na het verzoek. Als u niet of niet op tijd reageert, dan wordt het verzoek van de werknemer geacht te zijn toegewezen.
Deze wetswijziging heeft dus vooral gevolgen voor oproepkrachten. Als werkgever moet u er dus meer aan doen om een zo voorspelbaar mogelijk werkpatroon te creëren.
- Uitbreiding van de informatieplicht voor werkgevers
Als werkgever dient u werknemers op tijd te informeren over arbeidsvoorwaarden, bijvoorbeeld over het tijdstip van indiensttreding, de functie, het loon of er een pensioenregeling is, etc.
Vanaf 1 augustus moet de werkgever werknemers (ook) informeren over:
- De plek(ken) waar de arbeid wordt verricht;
- Vakantie- en verlofregelingen;
- De procedurele aspecten bij het beëindigen van het dienstverband;
- De afzonderlijke bestanddelen van het loon zoals een bonus, de duur en voorwaarden van de proeftijd en een eventueel recht op scholing.
Dergelijke informatie kan worden opgenomen in de arbeidsovereenkomst of een bedrijfsreglement.
De nieuwe wetgeving betekent dus extra bescherming voor werknemers. Als werknemers zich op bovengenoemde rechten beroepen, mogen zij niet om die reden worden ontslagen. Ook mogen werknemers hierdoor niet nadelig worden behandelen.
Het is verstandig om de door jou gebruikte arbeidsovereenkomst te laten toetsen of deze moeten worden aangepast of dat het zinvol is bestaande arbeidsovereenkomsten te vernieuwen. Uiteraard zijn we je daarbij graag van dienst.
Invoering van 2 maanden betaald ouderschapsverlof
Het ouderschapsverlof geldt ook voor sommige ouders die vóór de invoering van de wet een kind krijgen. Het kind moet op het moment dat de wet ingaat jonger dan 1 jaar zijn. Ook moeten ouders op dat moment werken (werknemer zijn). En nog niet het volledige recht (26 maal de arbeidsduur per week) op ouderschapsverlof hebben opgenomen.
In het geval van adoptie- of pleegouderschap is betaald ouderschapsverlof ook mogelijk voor kinderen onder de 8 jaar. Dit geldt alleen voor het eerste jaar na de dag van de feitelijke adoptie of plaatsing.
Vanaf 2 augustus 2022 kan ook een DGA een uitkering aanvullend geboorteverlof aanvragen.
In dat geval is de uitkering aanvullend geboorteverlof gebaseerd op 70% van het wettelijk minimumloon voor 21 jaar en ouder. En op het gemiddeld aantal uren dat de DGA werkt per week.